Gina Powell

Pan wnaeth Gina Powell wirfoddoli fel cymhorthydd dysgu yn 2004, ni wnaeth ddychmygu pa mor ganolog fyddai Ysgol Gynradd Pencaerau, yng Nghaerdydd yn dod yn ei bywyd. Cymerodd y swydd wirfoddol i fod yn “wyneb cyfarwydd, cyfeillgar wrth giatiau’r ysgol i deuluoedd i greu pont rhwng y cartref a’r ysgol”.

Yn un oedd am hyrwyddo addysg oedolion, fe wnaeth Gina sicrhau gwaith cyflogedig yn yr ysgol yn fuan ac mae’n swyddog ymgysylltu â theuluoedd yno erbyn hyn. Mae’r “swydd ddelfrydol” yn gadael iddi gefnogi rhieni a theuluoedd. Mae’n cysylltu gyda darparwyr addysg, gan gynnwys Coleg Caerdydd a’r Fro (CAVC) ac Addysg Oedolion Caerdydd, i gynnig cyfleoedd dysgu i rieni ac oedolion. Yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf, mae 52 o oedolion wedi cwblhau cyrsiau dysgu fel teulu ac addysg oedolion, gyda rhai yn symud ymlaen i’r brifysgol.

“Wrth fod yn hyrwyddwr dysgu rwy’n dangos nad yw bywyd yn dod i ben wrth ddod yn rhiant – fe allant fod yn beth bynnag y maen nhw am ei fod! Rwyf wedi cerdded ar yr un llwybr â llawer o’r teuluoedd yr wyf yn eu cefnogi,” meddai Gina, sy’n fam i dri ac yn fam-gu i bump. “Efallai na wnaeth dysgu ddigwydd iddyn nhw pan oedden nhw’n iau ond nid yw hynny’n golygu ei bod hi’n rhy hwyr. Rwyf wedi dod i ddeall nad yw dysgu yn golygu dim ond cymwysterau; mae’n golygu hyder, perthyn ac agor drysau.”

Yr hyn sy’n gwneud ei gwaith hyd yn oed yn fwy personol yw bod ei merched yn dysgu yn yr ysgol erbyn hyn, yr ysgol yr oedden nhw’n ei mynychu, ac mae ei hwyrion yn ddisgyblion. “Rwy’n caru’r hyn yr wyf yn ei wneud, ac rwy’n caru’r ysgol. Mae’n fwy na gweithle i mi, dyma fy nghartref, fy hanes a’m calon!,” esboniodd Gina. “Rwyf wedi gweld rhieni’n ailgysylltu â dysgu a chael ymdeimlad o hunanwerth o’r newydd. Boed yn anelu am y brifysgol neu ddim ond yr hyder i gymryd y cam cyntaf, rwyf yma i gerdded wrth eu hochrau, achos mae pob cam ymlaen o bwys.

“Erbyn hyn rwyf hefyd yn cael cefnogi Swyddogion Ymgysylltu â Theuluoedd eraill a helpu i agor ein hysgol i ddysgu cymunedol ehangach. Pan fyddwn ni i gyd yn gweithio gyda’n gilydd, mae rhywbeth rhyfeddol yn digwydd: mae ein cymuned yn tyfu’n gryfach, yn fwy clos ac yn llawn o bosibiliadau.”

Emma Mcloughlin o CAVC a enwebodd Gina, dywedodd, “Mae ei thaith o fod yn fam i fod yn ddysgwr, yn weithiwr cyflogedig a hyrwyddwr addysg oedolion yn dangos y gall cael llais dros ddysgu greu newid sylweddol i’w theulu a’i chymuned. Mae hi’n weithredwraig newid allweddol.”

Foo Seng Thean

Walid Musa Albuqai

Cafodd Walid Musa Albuqai ei fagu yn Syria ond cafodd ei orfodi i ffoi o’r wlad gyda’i wraig a’i dair merch ddeng mlynedd yn ôl oherwydd y rhyfel. Roedd wedi gweithio ar fferm pan oedd yn ifanc ac wedyn fel rheolwr warws a gweithiwr ffatri ond roedd wedi’i chael yn anodd cael swydd barhaol oherwydd y rhyfel parhaus.

Dywedodd Walis: “Oherwydd y sefyllfa yn Iwerddon, Libanus a Syria, rhoddodd y Cenhedloedd Unedig y dewis i deuluoedd fel ni i symud i Brydain. Ni wnaeth pawb symud, ond penderfynodd fy nheulu a finnau mai dyma’r peth iawn i’w wneud. Dywedwyd wrthym y byddem yn symud i Abertawe ac roeddwn i’n edrych ymlaen oherwydd nad oeddwn erioed wedi bod yng Nghymru o’r blaen. Rwyf wrth fy modd yma oherwydd y bobl a’r traethau hardd. Mae’n ddinas gyfeillgar iawn ac rwy’n ddiolchgar iawn mod i wedi dod o hyd i waith.”

Ychydig iawn o Saesneg oedd gan Walid pan gyrhaeddodd Abertawe. Roedd yn cael anhawster gyda gramadeg sylfaenol a strwythur brawddegau felly dechreuodd astudio Saesneg Lefel Mynediad 1 Saesnig fel Ail Iaith (ESOL) yng Ngholeg Gŵyr Abertawe.

“Prin iawn oedd fy Saesneg pan symudais i Brydain gyntaf. Fe wnaeth fy ngweithwyr cymorth roi llawer o help i mi ac fe wnes wirfoddoli mewn siop elusen i ymarfer fy Saesneg a dechrau gwneud ffrindiau gyda phobl yn y gymuned leol”, meddai.

Drwy fynychu dosbarthiadau yn rheolaidd, astudio tu allan i’r dosbarth a manteisio ar gyfleoedd i ymarfer siarad Saesneg, gallodd Walid ddatblygu ei sgiliau iaith. Manteisiodd hefyd ar adnoddau ar-lein yn cynnwys gwersi gramadeg ac apiau i barhau i ddysgu tu allan i’w ddosbarthiadau.

“Mae fy merched yn 13, 9 a 6 oed. Maent yn mynd i ysgolion cyfrwng Saesneg ac maent hefyd wedi fy helpu i wella fy Saesneg. Maen nhw, ynghyd â fy ngwraig, yn fy ysbrydoli bob dydd ac maent wedi fy annog i wireddu fy mreuddwydion.

Mae Walid nawr wedi gorffen ESOL Lefelau 1 a 2 a gwnaeth cais am nifer o swyddi, yn cynnwys swydd gyrru bws gyda FirstBus. Roedd ei angerdd am yrru a’i sgiliau iaith yn amlwg iawn yn ei gyfweliad, a chafodd y swydd.

“Rwyf wrth fy modd yn gweithio fel gyrrwr bys. Yn ymarferol, nid oedd yr arholiad yn rhy anodd ond roedd y prawf damcaniaeth yn anodd. Fyddwn i ddim wedi medru gwneud y cyfweliad heb fy sgiliau mewn Saesneg. Cefais fy ngyrfa diolch i’r dosbarthiadau hynny.”

Mae Walid yn awr yn edrych i’r dyfodol ac yn gobeithio cwblhau ESOL Lefel 3 cyn ail-hyfforddi fel hyfforddwr gyrru. Dywedodd, “Byddwn yn hoffi annog pobl eraill i ddychwelyd i ddysgu a gwireddu eu huchelgais, pa bynnag mor heriol y gall ymddangos. Fy nghyngor yw gweithio’n galed a peidio byth rhoi lan. Does dim yn amhosibl os ewch amdani. Rwy’n gyffrous wrth feddwl i ble aiff fy nhaith â fi wrth i mi barhau i wneud fy ffordd tuag at fy nodau a gwneud gwahaniaeth i’r gymuned.”

Isaac Fabb

Isaac Fabb has faced some of the toughest life challenges and is now an inspirational learner who is a role model for young people starting out in their careers. The 22-year-old, who was diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) at 17, has overcome drug addiction and the loss of his brother-in-law to addiction to excel as a talented carpenter.

The responsibility of becoming a teenage father motivated him to change his life. “Looking back now, I realise that the challenges truly helped me focus and be more determined to do what I wanted to do,” said Swansea-based Isaac. Despite these challenges and leaving school with no formal qualifications, Isaac was determined to gain a career and, against a backdrop of addiction, he relentlessly applied for various college courses.

After a couple of unsuccessful attempts, largely down to his condition, he refused to give up and gained a place on a multi-skill construction course with Gower College Swansea. He flourished and a year later secured employment with Swansea City Council as an apprentice carpenter, achieving a goal of working within his chosen career whilst learning. On-the-job learning proved a better fit for Isaac, gaining outstanding results and also achieving his maths GCSE whilst completing his multi-trade course.

Achieving what he thought was an impossible feat led to the college naming him as their Foundation Apprentice of the Year, and his employer incorporating him into their employability team that encourages young people to consider apprenticeships.

He is now undertaking his Level 3 with predicted grades of a double distinction and is in discussion to undertake an HNC in Construction Management.

Isaac reflected: “Though the five-year journey was bumpy, I am eager to continue and embrace the next challenge. “I can say that knowing I was going to be a father at such an early age spurred me to not only kick the addiction but to stand up to be the young adult I needed to be.  Although there were stumbling blocks, there was nothing more rewarding than achieving a career that I once thought was well beyond my reach.”

With a bright future now ahead of him, Isaac is aiming to reach the top of his profession and has earned plenty of respect along the way.

Medi Williams, Commercial Bid Specialist at Gower College Swansea, said: “I nominated Isaac on behalf of the college because he is an inspirational learner who has become a role model for those who may not have thought adult education was them.”

Lyndsey Hughes

Mae Lyndsey Hughes yn diwtor a rheolwr prosiect hynod yn CYCA – Cysylltu Ieuenctid, Plant ac Oedolion yn Llanelli. Mae’n ymgorffori gwytnwch, ymroddiad a grym addysg. Mae ei thaith o fod yn fam ifanc swil i fod yn diwtor a rheolwr prosiect hyderus yn dyst i’w gwaith caled a’i phenderfyniad, gan ddangos grym addysg i drawsnewid bywydau.

Dechreuodd ei stori yn 2017 pan fynychodd gwrs Cydnerthedd yn y Ganolfan Plant Integredig. Ar y pryd, roedd Lyndsey yn fam ifanc i dri o blant ac yn feichiog gyda’i phedwerydd, ac nid oedd erioed wedi gadael ei phlant o’r blaen. Er ei swildod a’i nerfusrwydd i ddechrau, roedd penderfyniad Lyndsey i wella ei bywyd a chefnogi ei theulu yn amlwg o’r dechrau.

Roedd Cydnerthedd Lefel 1 Agored Cymru, cwrs cyntaf Lyndsey, yn nodi dechrau ei thrawsnewid. Magodd hyder yn gyflym, gan gymryd rhan weithgar mewn trafodaethau grŵp a rhannu ei phrofiadau personol fel mam, oedd yn taro tant gyda’r aelodau eraill. Roedd ei hymroddiad i ddysgu yn ddi-ildio, hyd yn oed ar ôl geni ei phedwerydd plentyn. Parhaodd Lyndsey i fynychu cyrsiau, yn aml yn nyrsio ei baban yn ystod sesiynau ac yn gorffen ei llyfrau gwaith adref.

Dywedodd Lianna Davies, Dirprwy Brif Swyddog Gweithredol CYCA: “Rydym yn credu’n gryf fod Lyndsey yn gwneud gwahaniaeth sylweddol i bobl eraill, yn arbennig pan fydd yn cyflwyno cyrsiau oherwydd eu bod wedi byw eu bywydau ac wedi cerdded yn eu hesgidiau. Nid oes neb sy’n ysbrydoli mwy nac yn anelu’n uwch i gyflwyno cwrs i helpu a chefnogi’r rhai yn y gymuned i ddechrau ar eu taith eu hunain, ennill cymwysterau a dychwelyd i waith. Mae Lyndsey yn esiampl ardderchog o lwyddiant.”

A rweiniodd ei hymroddiad a’i hangerdd i helpu eraill at iddi ddod yn “Mam mentor” ar gyfer CYCA, lle bu’n cyflwyno sesiynau celf a chrefft a chefnogi mamau eraill i ddatblygu ei sgiliau. Dywedodd, “Mae’r cyrsiau rwy’n eu rhoi i gyd yn gyrsiau Lefel 1 a gyda achrediad i helpu a chefnogi’r rhai sydd wedi gadael yr ysgol heb unrhyw gymwysterau ac sy’n brin o hyder a hunan-dyb.

Gwelodd dymuniad Lyndsey i hybu ei gwybodaeth a’i sgiliau hi yn cysgodi tiwtoriaid eraill, gan gwblhau cwrs “Hyfforddi’r Hyfforddwr” ac ennill cymhwyster Lefel 3 Egwyddorion Asesu.

Heddiw, mae Lyndsey yn diwtor allweddol yn CYCA, gan gyflwyno’r un cyrsiau wnaeth ei helpu hi ar ei thaith. Mae ei gallu unigryw i gysylltu gyda dysgwyr, ar ôl cerdded yn eu hesgidiau, yn ei gwneud yn ffigur sy’n ysbrydoli. Mae’n awr yn Rheolwr Prosiect ar gyfer cynllun cronfa Codi’r Gwastad, gan gefnogi’r gymuned i ennill sgiliau newydd i fynd i gyflogaeth. Dywedodd, “Rwy’n ei theimlo’n anrhydedd i helpu a chefnogi dysgwyr newydd ar eu taith, rwy’n angerddol am ysbrydoli a helpu eraill. Os gallaf i gyflawni’r hyn a wnes gyda phedwar o blant bach, gall unrhyw un wneud hynny”.

Rachel Parker

Cafodd Rachel Parker ei geni i fywyd cartref cythryblus gyda rhieni oedd yn gaeth i alcohol a heb fawr o gefnogaeth bryd hynny ar gyfer ei datblygiad a’i haddysg. Ar ôl iddi fynd i ofal, gadawodd yr ysgol yn ifanc a chanfod dihangfa mewn cyffuriau ac alcohol. Ar ôl blynyddoedd o gaethiwed, mae Rachel bellach yn lân ac ar ei ffordd i gyflawni ei breuddwyd o ddod yn gwnselydd.

Esboniodd Rachel: “Roedd cyffuriau ac alcohol yn mynd â fi allan o fy realaeth ond roedd yn atal fy nhwf ac yn cyfyngu fy mhotensial”. Daeth Rachel yn fam ifanc yn 18 oed pan anwyd ei merch Holly, a gafodd ei geni yn ddall a gydag anableddau difrifol eraill. Roedd yn anodd iddi roi lefel y gofal roedd Holly ei angen tra’i bod hi ei hun yn gaeth. Ar ôl colli gwarchodaeth o Holly aeth bywyd Rachel ar chwâl, gyda’i chaethiwed yn drech.

Er ei chaethiwed, roedd Rachel yn breuddwydio am yrfa lle medrai helpu eraill. Roedd yn edmygu ei chwnselwyr ar gamddefnyddio sylweddau. “Ar hyd fy nhriniaeth fe fyddwn yn aml yn meddwl, pe gallwn aros yn lân, efallai y gallwn wneud eu gwaith nhw ryw ddydd.”

Sylwodd Rachel fod pobl yn ei chael yn agos atynt ac y byddent yn mynd ati yn gyson am eu problemau, a’i bod bob amser yn rhoi amser i wrando. “Gwaetha’r modd, nid oeddwn mewn unrhyw sefyllfa i hyfforddi i ddod yn gwnselydd pan oeddwn yn gaeth fy hun”, esboniodd.

Flynyddoedd wedyn, unwaith y gallodd Rachel ddod yn lân ac aros yn sobr, gallodd ddechrau meddwl am hyfforddi a throi ei bywyd o gwmpas. Mae’n cofio: “Wnes i ddim erfyn ar fy nghwnselydd i fy helpu i fynd i rehab nes y deallais fod fy ffordd o fyw yn fy lladd. Diolch byth, fe wnaeth ddod o hyd i’r cyllid ac rwy’n credu iddi achub fy mywyd.”

Yn 2017 dechreuodd hyfforddi gydag Addysg Oedolion Cymru. Dywedodd Nicola Holmes, a enwebodd Rachel am y wobr: “Mae stori  Rachel yn un o benderfyniad, ymroddiad a thwf personol. Mae wedi cael llawer o broblemau yn ystod ei thaith, a chafodd weithiau ddyddiau pan oedd yn amau hi ei hun. Eto nid wyf erioed wedi cwrdd â rhywun oedd mor benderfynol i wneud newid, nid yn unig ar gyfer ei dyfodol ei hun ond hefyd ar gyfer pawb sydd angen cefnogaeth yn union fel yr oedd hi yr holl flynyddoedd hynny yn ôl.”

Nawr, yn sobr ers naw mlynedd, bu Rachel yn gwnselydd cymwysedig am flwyddyn, ar ôl cwblhau dros 100 awr o gwnsela i ennill ei diploma. “Roedd cymhwyso yn deimlad swreal, roeddwn ar ben fy nigon ac mor falch o fi fy hun,” meddai Rachel.

Mae’n gweithio’n rheolaidd ar linell gymorth Narcotics Anonymous, a dywedodd “Rydw i eisiau cwnsela pobl oherwydd mod i eisiau rhoi yn ôl, dydw i ddim eisiau bod yn niwsans i gymdeithas.”

Fe wnaeth ffydd Rachel ei chadw’n gryf drwy’r holl golledion a ddioddefodd, yn cynnwys marwolaeth ei march Holly ddwy flynedd ar ôl iddi ddod yn sobr.

Symudodd ymlaen drwy ei diplomâu Lefel 2 a 3, ac mae wedi gohirio astudio am ddiploma Lefel 4 tra’i bod yn cymryd amser i drin ei chyflyrau iechyd. Mae’n parhau’n eiriolydd cryf dros addysg oedolion, gan ddweud “Mae’n rhaid i chi fynd amdani a rhoi’r cyfle hwnnw i chi eich hun. Rydych yn mynd i gwrdd â phobl newydd, gwneud ffrindiau newydd a dysgu llawer amdanoch eich hun a’r byd o’ch cwmpas.”